Idzie zima, idą święta! Jedyne tak domowe, ciepłe i wesołe święta w roku. Święta Bożego Narodzenia.




Święta jak w Domu. Małopolska


Z Bożym Narodzeniem związane są piękne tradycje oraz zwyczaje przekazywane z pokolenia na pokolenie. Do najważniejszych i najpiękniejszych tradycji świątecznych należy zaliczyć wspólne kolędowanie oraz dzielenie się opłatkiem przy wigilijnym stole. Stół nakrywa się białym obrusem, pod nim kładzie się sianko a na nim opłatek. Przy stole wigilijnym zostawia się jedno puste nakrycie dla nieoczekiwanego gościa. Wraz z pojawieniem się na niebie pierwszej gwiazdy czytany jest stosowny fragment Ewangelii. Podczas tradycyjnej małopolskiej wieczerzy wigilijnej na stole muszą znaleźć się takie potrawy jak barszcz czerwony, uszka z grzybami, pierogi z kapustą oraz kluski z makiem i kompot z suszu. Aby nikt w tym czasie nie pozostał sam w wielu miejscach w Małopolsce organizowane są Wieczerze Wigilijne dla osób samotnych, niezamożnych oraz bezdomnych.


Spróbujmy wrócić do tradycji sprzed lat, aby nasze święta dziś były bogatsze… Bogatsze o przekazy naszych dziadków, przepisy kulinarne babć, wspólne zabawy i… wspólne świętowanie, dające tak wiele mocy i siły, bo nasza siła wypływa z korzeni, z jakich wyrośliśmy. Spróbujmy wspólnie przygotować się do Świąt Bożego Narodzenia, takich prawdziwych, takich, jakie obchodzi się … w małopolskim domu.

W świąteczny klimat mieszkańcy Małopolski są wprowadzani już na początku grudnia za sprawą Targów Bożonarodzeniowych zwanych też Kiermaszem Świątecznym. Nawiązują one do handlowej przeszłości miasta Krakowa. W drewnianych domkach można zakupić tradycyjne świąteczne produkty m.in. malowane bańki, ozdoby choinkowe, artykuły dekoracyjne, stroiki świąteczne, wyroby z ceramiki, drewna oraz wełny, szkło artystyczne i biżuterię. W czasie Targów odbywa się także Wigilijny Małopolski Smak, podczas którego promowane są bożonarodzeniowe produkty i dania z Małopolski. Można wtedy kupić tradycyjne wędliny, wyroby piekarnicze i cukiernicze, ryby, przetwory owocowo-warzywne czy gotowe dania (kapustę z grzybami, barszcz, uszka, pierogi), a także produkty znane z Małopolskiego Festiwalu Smaku. W tym roku odsłona świąteczna Małopolskiego Festiwalu Smaku odbędzie się od 19 do 21 grudnia tradycyjnie na Rynku Głównym.

Tradycją jest, że każdego roku w Święta Bożego Narodzenia możemy przenieść się w czasy, kiedy narodził się Jezus Chrystus a wszystko za sprawą szopki, która powoduje, że pochłonięci codziennością ludzie mogą odpocząć w atmosferze świątecznej zadumy. W Krakowie – stolicy Małopolski istnieje piękna tradycja budowania szopek krakowskich. Powstały one na przełomie XVIII/XIX wieku, jako dzieło cieśli z Krakowa, którzy w okresie świątecznym chodzili ze swymi szopkami po krakowskich domach. Architektura szopki odgrywa bardzo ważną rolę – muszą się w niej znaleźć elementy zabytkowego Krakowa. Krakowscy szopkarze wzorują się najczęściej na mariackich wieżach, Barbakanie oraz Zamku Wawelskim. Szopki z Krakowa są jedynym i niepowtarzalnym produktem regionalnym, znanym na całym świecie. Jak co roku, w pierwszy czwartek grudnia na krakowskim Rynku Głównym organizowany jest konkurs na najpiękniejszą szopkę krakowską. Uczestnicy przynoszą swoje dzieła rankiem pod pomnik Adama Mickiewicza. Szopki można zobaczyć później na pokonkursowej wystawie w Muzeum Historycznym Miasta Krakowa. Jedną z najbardziej znanych i oryginalnych szopek krakowskich jest żywa szopka budowana co roku przed kościołem Ojców Franciszkanów. Można ją oglądać przez trzy świąteczne dni, podczas których odbywają się koncerty kolęd, jasełka oraz różne konkursy. Warto wybrać się tam osobiście by poczuć niepowtarzalną atmosferę i magię Świąt.

Na Wigilię niemal każda polska rodzina dekoruje drzewko zwane choinką. Kościół był początkowo niechętny temu zwyczajowi, lecz szybko nadał choince chrześcijańską symbolikę "biblijnego drzewa wiadomości dobra i zła" pod którym rozpoczęła się historia ludzkości. Najważniejszą dekoracją drzewka bożonarodzeniowego były jabłka, łańcuchy, z lnu, papieru i słomy oraz orzechy i pierniki. Aby domownikom sprzyjało szczęście na drzewku wieszano gwiazdy i światy (ozdoby świąteczne w formie kul – wykonane z opłatka). Słomiane wisiorki miały zapewnić obfitość w nadchodzącym nowym roku. Pierwowzorem drzewka bożonarodzeniowego były tzw. Podłaźniczki, czyli gałązki jodłowe i słoma uformowane w kształt kopułki, bogato dekorowane. Obyczaj ten zachował się na wsiach jeszcze do lat 20. XX w., szczególnie w Polsce południowej: na Śląsku, Podhalu, Pogórzu, ziemi sądeckiej i krakowskiej.

Małopolska to ten rejon kraju, w którym w wielu wsiach najżywiej przetrwała tradycja kolędowania w okresie Bożego Narodzenia i Nowego Roku. Po domach wędrują grupy przebierańców, najczęściej z szopką, turoniem i gwiazdą, składają życzenia noworoczne, w formie żartobliwych wierszowanek. Bywają i domowe wieczory śpiewania kolęd. Urządza się również spektakle kolędnicze, jasełka, konkursy oraz koncerty kolęd i pastorałek, mające na celu kultywowanie i upowszechnianie tradycji kolędniczych. I biada temu, kto się kolędnikom nie odwdzięczy!

Wielkim atutem świętowania w Małopolsce są świąteczne przysmaki goszczące na wigilijnym stole. Podczas tradycyjnej małopolskiej wieczerzy, na stole nie może zabraknąć takich potraw jak barszcz czerwony, uszka z grzybami, pierogi z kapustą oraz kluski z makiem i kompot z suszu. Przepisy na ciekawe, a jednocześnie tradycyjne, świąteczne dania przygotowane przez blogerów kulinarnych z Małopolski znajdziecie na naszej stronie.

Odwiedzajcie nas regularnie, na pewno każdy znajdzie tu coś dla siebie, co sprawi, że Wasze święta będą bogate, ciepłe i… całkiem jak w domu!

Zapraszamy!



Święta jak w Domu. Małopolska

Małopolska